Пословицы и поговорки
Его язык срубает лиственницу, его характер преодолевает горный хребет.
Ёлын досоо шулуун хайладаг, нохойн досоо яhан хайладаг.
В желудке обжоры и камень расплавляется, а в желудке собаки и кость тает.
Ехэ ама хэлэнхаар шγдθθ зууха дээрэ
Чем говорить великие слова, лучше стиснуть зубы
Ехэ баабгай ехээр бархирдаг.
Большой медведь сильнее кричит.
Ехэ нохойн хусахада, бага нохой хусаха.
Большая собака залает, за ней и маленькая лает.
Ехэ юумэн багаhаа захалдаг.
Большое начинается с малого.
Жизнь дана на добрые дела.
Зан hайта айлда хγн сугларха, замаг hайта уhанда загаhан сугларха.
В гостеприимной семье люди собираются, а в реке, богатой водорослями, - рыба.
Зан зандаа зохид, заха дэгэлдээ зохид
Характер хорош, когда он умеренный, а воротник хорош, когда он на шубе
Зандан модоной γнэр hайхан, Заабарита хγнэй γгэ hайхан.
Сандалового дерева запах приятен, Наставника слово веско.
Зоболон гасалан хоёр - зургаа хоноод, эртэ ерэхэ, зол жаргал хоёр - зуу хоноод, орой ерэхэ.
Беда и горе приходят через шесть дней, счастье и радость - через сто.
Золгонгүй танилтай болохогүй, зобонгүй эрдэмтэй болохогүй
«Без встречи не знакомятся, без мучений ученым не становятся»
Изба детьми весела.
Каков за едой, таков и в работе.
Красна птица пеньем, а человек ученьем.
Кто ленится, тот не расцветет.
Ленивый человек испугался работы, Прилежного человека испугалась работа.
Ленивый человек работу делает своим языком, Работящий человек работу делает своими руками.
Лучше грош данный, чем золотой обетованный.
Любишь кататься - люби и саночки возить.
(Разговор двух мудрых)

1   Урдын урда сагта нэгэ сэсэн хаан ажаһуудаг байгаа. Тэрэ хаан хадаа хүбүүтэй байгаа. Хүбүүниинь ехэ тэнэг, юушье ойлгодоггүй байгаа һэн.
Хаан хүбүүндээ ехэ сэсэн һамага оложо үхым байна даа гэжэ өөрынгөө гүрэндэ тиимэ сэсэн басага бэдэрбэ. Бэдэр-бэдэр-һээр нэгэ үгытэй хүнэй басага олобо. Хаан хорим хэжэ, хүбүүндээ һамга асарба. Хаан бэрэтэеэ ехэ тааража, һэтэ һоннн зугаа зугаалдаг байгаа.
Нэгэтэ тэрэ хаан агнажа ябатараа төөрөөд, ондоо хаанай орондо орожо ерэбэ. Тэрэ хари гүрэнэй хаан энэ хааниие баряад, дүрбэн баханын дунда хүлижэ орхибо.

2   Энэ манай хаан хайшан гээд гэртээ иимэ ушарта ороод байнаб гэжэ мэдүүлхэб даа гээд, бэрэдээ иимэ удхатай бэшэг эльгээбэ: «Би ногоон торгон тохомтой, хүхэ торгон хүнжэлтэй, үдэр һүнигүй хажуудаа һахюултай, хаанай байгаа, үзөөгүй газарта, баруун хаанайда байнаб. Ши энэ минии эльгээһэн гурбан буха, гушан шарада бии үгэй юумээ тохоод, үбэртэ малаа урдаа туугаад, бэшэ малаа хойноо дахуулаад, муу һүхэеэ тэндээ хаяад, алтан хайшаяа абаад ерээрэй».
Хаанай эльгээһэн гурбан баатар, гушан жолоошодонь хүрэхэ газартаа хүрэжэ, Алтан хайшада хаанай бэшэг хүргэбэ.

3  Алтан хайша тэрэ бэшэг уншаад, энэ хаан баабаймнай аюулда ороод байна гэжэ мэдэбэ. Үбэртэ малаа урдаа тууха гээшэнь өөһэдынгөө баатарнуудые урдаа табяад, бэшэ малаа хойноо дахуулаад ерэхэ гээшэнь бии үгэй сэрэгээ, баатарнуудаа хойноо ябуулха, муу һүхэеэ гэртээ орхихо гээшэнь тэрэ тэнэг хүбүүгээ тэндэнь хаяха, Алтан хайшаяа абаад ерэхэ гээшэнь бэрэ басагаяа хуу сэрэгээ толгойлоод ерэхэ гэжэ тэрэ бэшэгэнь иимэ удхатай байба.
Алтан хайша түргэнөөр бии үгэй баатарнуудаа, бии үгэй сэрэгээ толгойлоод, хаан баабайгаа абархаяа мордобо. Баруун хаанайда хүрэжэ ябахадаа гурбан баатарыень алажа, гушан жолоошыень түүшэлэжэ, тэрэ хаанайдаа дайгаар ороод, хаан баабайгаа абаржа, гэртээ харижа ерэбэ.
Хаан нэгэ хэды жэл соо хаагаараа һуугаад, үхэхэ дээрээ Алтан хайшаяа хаан болгожо һуулгаба. Алтан хайша хаан боложо һуугаад, арад зоноо баяжуулжа, баярлуулжа һууба.

Поделиться —

Проект “Байкальские сказки” создан в 2015 году для детей и их родителей, которые любят и читают сказки!

При копировании материалов ссылка на источник обязательна.

Мобильная версия

Яндекс.Метрика